بایگانی فلسفه و کودکان

اسلایدر

گفت‌وگوی والدین و فرزندان

زیگمونت باومن*، ترجمه عرفان ثابتی// خورخه لوئیس بورخِس، نویسنده‌ بزرگ آرژانتینی، درباره‌ ایده‌ یکی از داستان‌های کوتاه به یادماندنی‌اش، «جستجوی اِبن رُشد»، می‌گوید که می‌خواسته «روندِ ناکامی» و «شکست» را «روایت کند»- همچون متألّهی در پی برهان قاطع و انکارناپذیرِ وجود خداوند، کیمیاگری در طلبِ اکسیر اعظم، یک خوره‌ی فناوری در پی دستگاهی دارای حرکت ابدی، یا ریاضی‌دانی در جست‌‌وجوی راهی برای مربع کردنِ دایره. اما بعد به این نتیجه می‌رسد که «یک نمونه‌ی شاعرانه‌تر»، «کسی است که هدفی را…
ادامه مطلب
اسلایدر

گفت‌وگو با نوجوانان درباره مغالطه‌ها / بخش سوم: تله‌گذاری

الهام فخرایی// این مغالطه نقطه مقابل مغالطۀ «مسموم‌کردن چاه» است. در مغالطهٔ مسموم‌کردن چاه، به فرد و نظر مخالف ویژگی‌هایی نسبت داده می‌شد که نوجوان میلی به همراهی و موافقت با آن نداشته باشد. اما در مغالطۀ «تله‌گذاری» صفت‌های مثبتی به طرفداری از آن ایده نسبت داده می‌شود؛ به‌طوری که اگر نوجوان بخواهد واجد آن صفت شناخته شود چاره‌ای به‌جز موافقت و همراهی نداشته باشد. اینجا بازهم با استفاده از یک ابزار روانشناختی، فرد کنترل می‌شود و ممکن است خلاف…
ادامه مطلب
اسلایدر

گفت‌وگو با نوجوانان درباره مغالطه‌ها / بخش دوم: مغالطهٔ مسموم کردن چاه

  الهام فخرایی// پذیرفته شدن در جمع همسالان، گروه‌های اجتماعی و جمع بزرگترها یکی از دغدغه‌های پررنگ و مطلوب دورهٔ نوجوانی است. نوجوان‌ها برای برخورداری از مزایای ارتباطی و احساس عضوی از گروه بودن، هزینه می‌کنند اما لازم است بدانند که تا کجا، چگونه و در چه حیطه‌هایی هزینه کردن برای ارتباط، فایده‌ای درخور به دنبال خواهد داشت. البته ارتباط برای انسان ضروری است، اما به همان اندازه شناخت چاله‌های ارتباطی که گاهی خودش را در غالب مغالطه‌های شناختی نشان…
ادامه مطلب
اسلایدر

گفت‌وگو با نوجوانان درباره مغالطه‌ها / بخش نخست: مغالطهٔ ترس

الهام فخرایی// یکی از مغالطات مشهور، مغالطه توسل به هیجانات و به‌طور خاص، مغالطه توسل به ترس است. ترساندن دیگری از آنچه که اتفاق نیفتاده، قبلا اتفاق افتاده یا اصلا معلوم نیست اتفاق بی‌افتد، ابزاری برای مغالطه و فریب روانشناختی افراد است. شاید شما هم در نوجوانی شرایطی را تجربه کرده باشید که مضطرب و هراسان بودید، مثلا فردی شما را تهدید یا خلاف میلتان مجبور به انجام کاری کرده و آنقدر ترسیده بودید که نمی‌توانستید به درستی تصمیم بگیرید…
ادامه مطلب
اسلایدر

فلسفه و ترس کودکان از پاسخ‌گویی و اشتباه

سحر طبیب‌زاده// تفکر انتقادی چیست؟ چرا نیاز به تمرین تفکر داریم؟ روش‌های صحیح ابراز مخالفت کدامند؟ تحلیل‌های متفاوت از یک پیغام را چگونه می‌توان ارزیابی کرد؟ در جست‌وجوی پاسخ به پرسش‌هایی از این دست در کارگاهی دوروزه با عنوان تمرین فلسفی به تسهیلگری خانم ایزابل میلون که در دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران برگزار می‌شد شرکت کردم. اطلاع‌رسانی و ثبت نام این کارگاه‌ها پیش از فیلترینگ، از طریق تلگرام انجام شد. در بروشور مربوط به معرفی محتوا و…
ادامه مطلب
اسلایدر

تفکر مراقبتی کودکان در قبال حیوانات

سحرسلطانی// یکی از مهمترین توصیه‌ها برای بهبود توانمندی‌های ارتباطی کودکان نسل آپارتمانی، حضور آنها در مدارس طبیعت و مزرعه‌های پژوهشی کودک‌محور یا داشتن حیوان و گیاه خانگی است. حضور یک موجود زنده توان ارتباطی کودک را ارتقا می‌دهد، مسئولیت‌پذیری، عاطفه‌ورزی، توجه به دیگری و حمایت از او را آموزش می‌دهد. مهیا شدن چنین امکان‌های خوبی که کودکان بتوانند از حضور حیوانات خانگی مانند ماکیان و دام و طیور بهره ببرند اتفاق فرخنده‌ای است که باید به فال نیک گرفت از…
ادامه مطلب

فلسفه چیزی را به کودکان می‌آموزد که گوگل نمی‌تواند

شارلوت بلیز، برگردان: مریم نخعی//   با مکانیزه‌شدن مشاغل و کم ارزش‌شدن دانش، انسان‌ها نیاز دارند بار دیگر تفکر انعطاف‌پذیر را کشف کنند. این امر در مدرسه‌ها آغاز می‌شود. در دوران پیدایش خودروهای بدون راننده، و در پایان مکالمه تلفنی‌مان با بانک یا خرده‌فروشی مورد نظرمان، می‌دانیم که ربات‌ها در حال ظهورند و در بسیاری از موارد در حال حاضر هم وجود دارند. پیش‌تر در سال ۲۰۱۳ ، اقتصاددانان در مرکز تحقیقاتی مارتین در دانشگاه آکسفورد تخمین زدند که در…
ادامه مطلب
اسلایدر

سوادآموزی دیجیتالی از بدو تولد

  سحر سلطانی// مدتی است که والدین و مربیان واژه باسواد را صرفا در زمره مفاهیم مرتبط با خواندن و نوشتن ادراک نمی‌کنند. این‌روزها از سوادهای دیگری سخن به میان آمده و در ایران هم به گوش‌ها رسیده است: سواد عاطفی، سواد ارتباطی، سواد مالی، سواد رسانه‌ای، سواد تربیتی، سواد یارانه‌ای، سواد سلامتی، سواد نژادی، سواد تحلیلی، سواد انرژی و سواد علمی. هشتم سپتامبر از راه رسید. تقویم فرهنگی یونسکو این روز را با عنوان «روز جهانی سوادآموزی» نام‌گذاری کرده…
ادامه مطلب
اسلایدر

برای سالروز تولد صمدعمو

فریده مختاری// صمد بهرنگی در دوم تیر ۱۳۱۸ در تبریز به دنیا آمد و بعد از اتمام دوره تحصیلی دبیرستان وارد دانشسرای علوم شد. دوران کودکی و نوجوانی او هم‌زمان بود با شرایط بسیار پیچیده سیاسی و سخت اقتصادی. آشنایی‌اش با رنج فقر و گرسنگی خیلی زود او را در قلب روستاییان جا داد و او را از سمت "آقای معلمی" به جایگاه قلبی "صمد عمو" رسانید. شرایط سخت معلمی در روستا با کمترین مزایا، نبود ابزار و امکانات کافی…
ادامه مطلب
اسلایدر

درخت زندگی؛ حفظ محیط‌زیست با فلسفه

الهام فخرایی// طرح «درخت زندگی» در سال ۹۴ بر اساس p4c یا فلسفه برای کودکان (فبک) و با هدف حفظ محیط‌زیست ویژه کودکان ۶ تا ۱۲ سال توسط الهام فخرایی طراحی و تدوین شد. در سال ۹۵ و ۹۶ این فرصت با حمایت بخش فرهنگی-تفریحی شهرداری اصفهان فراهم شد تا این طرح تحت پروژه‌ای به نام «باغ داروک» اجرایی شود. درخت زندگی درواقع اولین گام رسمی در جهت ارائه‌ای کاربردی و بین‌رشته‌ای از رابطه فبک و طبیعت بود که الهام…
ادامه مطلب